RAMAYANAM SLOKAS : 1 - 10 : BALAKANDA : SARGA - 2
1.2.1
నారదస్య తు తద్వాక్యం శ్రుత్వా వాక్యవిశారదః ।
పూజయామాస ధర్మాత్మా సహశిష్యో మహామునిః ॥
nāradasya tu tadvākyaṃ ṡrutvā vākyaviṡāradaḥ ।
pūjayāmāsa dharmātmā sahaṡiṣyō mahāmuniḥ ॥
Meaning :
Vaalmeeki, the great Muni, the knower of Dharma,
and a man of letters, listened to Naarada's words
and paid respectful obediences to him along with his Sishyas.
The connotation of Sishya spans the connotations of disciple, student, pupil, ward, apprentice, follower and protégé. So we will use the word Sishya in this translation.
1.2.2
యథావత్పూజితస్తేన దేవర్షిర్నారదస్తదా ।
ఆపృష్ట్వైవాభ్యనుజ్ఞాతస్స జగామ విహాయసమ్ ॥
yathāvatpūjitastēna dēvarṣirnāradastadā ।
āpṛṣtvaivābhyanujñātassa jagāma vihāyasam ॥
Meaning :
Thus, after befittingly revered by Vaalmeeki,
and after completely satisfying him,
Naarada, the Devarshi took leave from him
and disappeared into the skies.
Devarshi is a Rishi of Deva Loka, the world of Gods.
1.2.3
స ముహూర్తం గతే తస్మిన్ దేవలోకం మునిస్తదా ।
జగామ తమసాతీరం జాహ్నవ్యాస్త్వవిదూరతః ॥
sa muhūrtaṃ gatē tasmin dēvalōkaṃ munistadā ।
jagāma tamasātīraṃ jāhnavyāstvavidūrataḥ ॥
Meaning :
After Naarada left to Deva Loka,
the Muni (Vaalmeeki ) left to the banks of Tamasa river,
which is near by the river Ganga.
1.2.4
స తు తీరం సమాసాద్య తమసాయా మునిస్తదా ।
శిష్యమాహ స్థితం పార్శ్వే దృష్ట్వా తీర్థమకర్దమమ్ ॥
sa tu tīraṃ samāsādya tamasāyā munistadā ।
ṡiṣyamāha sthitaṃ pārṡvē dṛṣtvā tīrthamakardamam ॥
Meaning :
Upon reaching the river Tamasa and seeing its clear waters
he said to his disciples that are standing beside him:
1.2.5
అకర్దమమిదం తీర్థం భరద్వాజ నిశామయ ।
రమణీయం ప్రసన్నామ్బు సన్మనుష్యమనో యథా ॥
akardamamidaṃ tīrthaṃ bharadvāja niṡāmaya ।
ramaṇīyaṃ prasannāmbu sanmanuṣyamanō yathā ॥
Meaning :
O Bharadhwaja, look at these
lovely, pleasing, placid and clear waters
that remind the hearts of noble people !
Bharadwaja, referred here is a Sishya of Vaalmeeki, is considered to be different from Bharadwaja, the great Muni, mentioned in Sarga 1 (1.1.13 and 1.1.87).
1.2.6
న్యస్యతాం కలశస్తాత దీయతాం వల్కలం మమ ।
ఇదమేవావగాహిష్యే తమసాతీర్థముత్తమమ్ ॥
nyasyatāṃ kalaṡastāta dīyatāṃ valkalaṃ mama ।
idamēvāvagāhiṣyē tamasātīrthamuttamam ॥
Meaning:
I will take bath in these waters.
Please keep this Kalasa aside
and bring me my Valkalam.
The word Kalasa refers to a small container or pitcher of water. (It may be thought of as equivalent to a water bottle of modern times with the important difference that, the water in it also contains the spiritual energy of the Muni or Rishi)
The word 'Valkalam' refers to modest, simple and basic robe or garment worn by Munis who lead ascetic life.
1.2.7
ఏవముక్తే భరద్వాజో వాల్మీకేన మహాత్మనా ।
ప్రాయచ్ఛత మునేస్తస్య వల్కలం నియతో గురోః ॥
ēvamuktē bharadvājō vālmīkēna mahātmanā ।
prāyacchata munēstasya valkalaṃ niyatō gurōḥ ॥
Meaning :
Bharadwaja, the dedicated Sishya of
the Mahatma and Muni Vaalmeeki,
brought him the Valkalam.
1.2.8
స శిష్యహస్తాదాదాయ వల్కలం నియతేన్ద్రియః ।
విచచార హ పశ్యంస్తత్సర్వతో విపులం వనమ్ ॥
sa ṡiṣyahastādādāya valkalaṃ niyatēndriyaḥ ।
vicacāra ha paṡyaṃstatsarvatō vipulaṃ vanam ॥
Meaning :
Vaalmeeki, who had complete control of his senses,
strolled around the big and wide Vana, enjoying every part of it.
1.2.9
తస్యాభ్యాశే తు మిథునం చరన్తమనపాయినమ్ ।
దదర్శ భగవాంస్తత్ర క్రౌఞ్చయోశ్చారునిఃస్వనమ్ ॥
tasyābhyāṡē tu mithunaṃ carantamanapāyinam ।
dadarṡa bhagavāṃstatra krauñcayōṡcāruniḥsvanam ॥
Meaning :
Bhagawan Valmeeki, then,
saw a pair of Krouncha birds chirping melodiously and
flying around together as if they are one.
The word Bhagawan is not only used for Devas, but also for any spiritually accomplished person.
1.2.10
తస్మాత్తు మిథునాదేకం పుమాంసం పాపనిశ్చయః ।
జఘాన వైరనిలయో నిషాదస్తస్య పశ్యతః ॥
tasmāttu mithunādēkaṃ pumāṃsaṃ pāpaniṡcayaḥ ।
jaghāna vairanilayō niṣādastasya paṡyataḥ ॥
Meaning :
As he was watching, a hunter, nemesis of the birds,
with that very evil intention, shot down the male of the pair.
1.2.1
నారదస్య తు తద్వాక్యం శ్రుత్వా వాక్యవిశారదః ।
పూజయామాస ధర్మాత్మా సహశిష్యో మహామునిః ॥
nāradasya tu tadvākyaṃ ṡrutvā vākyaviṡāradaḥ ।
pūjayāmāsa dharmātmā sahaṡiṣyō mahāmuniḥ ॥
Meaning :
Vaalmeeki, the great Muni, the knower of Dharma,
and a man of letters, listened to Naarada's words
and paid respectful obediences to him along with his Sishyas.
The connotation of Sishya spans the connotations of disciple, student, pupil, ward, apprentice, follower and protégé. So we will use the word Sishya in this translation.
1.2.2
యథావత్పూజితస్తేన దేవర్షిర్నారదస్తదా ।
ఆపృష్ట్వైవాభ్యనుజ్ఞాతస్స జగామ విహాయసమ్ ॥
yathāvatpūjitastēna dēvarṣirnāradastadā ।
āpṛṣtvaivābhyanujñātassa jagāma vihāyasam ॥
Meaning :
Thus, after befittingly revered by Vaalmeeki,
and after completely satisfying him,
Naarada, the Devarshi took leave from him
and disappeared into the skies.
Devarshi is a Rishi of Deva Loka, the world of Gods.
1.2.3
స ముహూర్తం గతే తస్మిన్ దేవలోకం మునిస్తదా ।
జగామ తమసాతీరం జాహ్నవ్యాస్త్వవిదూరతః ॥
sa muhūrtaṃ gatē tasmin dēvalōkaṃ munistadā ।
jagāma tamasātīraṃ jāhnavyāstvavidūrataḥ ॥
Meaning :
After Naarada left to Deva Loka,
the Muni (Vaalmeeki ) left to the banks of Tamasa river,
which is near by the river Ganga.
1.2.4
స తు తీరం సమాసాద్య తమసాయా మునిస్తదా ।
శిష్యమాహ స్థితం పార్శ్వే దృష్ట్వా తీర్థమకర్దమమ్ ॥
sa tu tīraṃ samāsādya tamasāyā munistadā ।
ṡiṣyamāha sthitaṃ pārṡvē dṛṣtvā tīrthamakardamam ॥
Meaning :
Upon reaching the river Tamasa and seeing its clear waters
he said to his disciples that are standing beside him:
1.2.5
అకర్దమమిదం తీర్థం భరద్వాజ నిశామయ ।
రమణీయం ప్రసన్నామ్బు సన్మనుష్యమనో యథా ॥
akardamamidaṃ tīrthaṃ bharadvāja niṡāmaya ।
ramaṇīyaṃ prasannāmbu sanmanuṣyamanō yathā ॥
Meaning :
O Bharadhwaja, look at these
lovely, pleasing, placid and clear waters
that remind the hearts of noble people !
Bharadwaja, referred here is a Sishya of Vaalmeeki, is considered to be different from Bharadwaja, the great Muni, mentioned in Sarga 1 (1.1.13 and 1.1.87).
1.2.6
న్యస్యతాం కలశస్తాత దీయతాం వల్కలం మమ ।
ఇదమేవావగాహిష్యే తమసాతీర్థముత్తమమ్ ॥
nyasyatāṃ kalaṡastāta dīyatāṃ valkalaṃ mama ।
idamēvāvagāhiṣyē tamasātīrthamuttamam ॥
Meaning:
I will take bath in these waters.
Please keep this Kalasa aside
and bring me my Valkalam.
The word Kalasa refers to a small container or pitcher of water. (It may be thought of as equivalent to a water bottle of modern times with the important difference that, the water in it also contains the spiritual energy of the Muni or Rishi)
The word 'Valkalam' refers to modest, simple and basic robe or garment worn by Munis who lead ascetic life.
1.2.7
ఏవముక్తే భరద్వాజో వాల్మీకేన మహాత్మనా ।
ప్రాయచ్ఛత మునేస్తస్య వల్కలం నియతో గురోః ॥
ēvamuktē bharadvājō vālmīkēna mahātmanā ।
prāyacchata munēstasya valkalaṃ niyatō gurōḥ ॥
Meaning :
Bharadwaja, the dedicated Sishya of
the Mahatma and Muni Vaalmeeki,
brought him the Valkalam.
1.2.8
స శిష్యహస్తాదాదాయ వల్కలం నియతేన్ద్రియః ।
విచచార హ పశ్యంస్తత్సర్వతో విపులం వనమ్ ॥
sa ṡiṣyahastādādāya valkalaṃ niyatēndriyaḥ ।
vicacāra ha paṡyaṃstatsarvatō vipulaṃ vanam ॥
Meaning :
Vaalmeeki, who had complete control of his senses,
strolled around the big and wide Vana, enjoying every part of it.
1.2.9
తస్యాభ్యాశే తు మిథునం చరన్తమనపాయినమ్ ।
దదర్శ భగవాంస్తత్ర క్రౌఞ్చయోశ్చారునిఃస్వనమ్ ॥
tasyābhyāṡē tu mithunaṃ carantamanapāyinam ।
dadarṡa bhagavāṃstatra krauñcayōṡcāruniḥsvanam ॥
Meaning :
Bhagawan Valmeeki, then,
saw a pair of Krouncha birds chirping melodiously and
flying around together as if they are one.
The word Bhagawan is not only used for Devas, but also for any spiritually accomplished person.
1.2.10
తస్మాత్తు మిథునాదేకం పుమాంసం పాపనిశ్చయః ।
జఘాన వైరనిలయో నిషాదస్తస్య పశ్యతః ॥
tasmāttu mithunādēkaṃ pumāṃsaṃ pāpaniṡcayaḥ ।
jaghāna vairanilayō niṣādastasya paṡyataḥ ॥
Meaning :
As he was watching, a hunter, nemesis of the birds,
with that very evil intention, shot down the male of the pair.
